Stery gravel zintegrowane i półzintegrowane

Do czego służą stery w gravelu?

Stery to zestaw łożysk osadzonych w główce ramy: pozwalają widelcowi swobodnie się obracać, a jednocześnie utrzymują go bez luzu. W gravelu przyjmują drgania z szutrowych dróg, mocne hamowania na zjazdach oraz wodę i błoto. Zużyte stery zdradza stukanie przy hamowaniu, sterowanie, które przeskakuje na prostej, lub opór przy skręcaniu kierownicy. Rzadko wymienia się je w całości: często wystarczy wymiana łożysk, pod warunkiem że zachowa się dokładnie te same wymiary.

Zintegrowane, półzintegrowane czy zewnętrzne: jak rozpoznać stery

• Zintegrowane: łożyska osadza się bezpośrednio w gniazdach wyfrezowanych w ramie, bez misek, więc rama musi być do tego przystosowana.
• Półzintegrowane, nazywane też zero stack: łożyska pozostają wewnątrz główki ramy, ale w miskach wciśniętych w ramę.
• Zewnętrzne: miski wystają z główki ramy, na górze i na dole. Spotyka się je w ramach stalowych, w starszych rowerach lub w dolnej części, aby zmieścić stożkowy widelec w wąskiej główce.

Rowery z gwintowaną rurą sterową i klasycznym mostkiem wpuszczanym w rurę korzystają ze sterów klasycznych, gwintowanych, rzadko spotykanych w gravelu.

Jak odczytać kod sterów: IS, ZS, EC

Większość producentów opisuje stery kodem SHIS. Litery oznaczają typ, IS dla zintegrowanych, ZS dla półzintegrowanych, EC dla zewnętrznych, a pierwsza liczba średnicę gniazda w ramie w milimetrach. Liczba po ukośniku dotyczy widelca: w górnej części podaje średnicę rury sterowej, 28.6 dla rury 1 1/8 cala; w dolnej części oznacza pierścień koronowy, 30 dla prostego widelca 1 1/8 cala, 40 dla widelca stożkowego, który rozszerza się do 1,5 cala.

Typowy gravel ma więc stery oznaczone IS42/28.6 na górze i IS52/40 na dole. Obie części sprzedaje się razem lub osobno: przed zamówieniem warto odczytać oba kody albo zmierzyć gniazdo suwmiarką.

Prowadzenie pancerzy, montaż i regulacja

W wielu nowszych gravelach pancerze i przewody hamulcowe przechodzą przez główkę ramy, tuż przed rurą sterową, aby uporządkować kokpit. Stery muszą wtedy zostawić miejsce na te przewody: specjalne górne łożysko, rozcięte podkładki i osłona lub elementy prowadzące pancerze. Należy je wymienić na model zgodny z ramą, często wskazany przez producenta roweru. W pozostałych modelach wysokość górnej osłony sterów, od kilku milimetrów do ponad dwóch centymetrów, zmienia wysokość kierownicy: warto to uwzględnić, aby zachować dotychczasową pozycję.

Miski sterów półzintegrowanych lub zewnętrznych wciska się specjalną praską, a nowa lub ponownie malowana rama może wymagać planowania i rozwiercenia główki. Regulację wykonuje się śrubą kapsla, przed dokręceniem mostka: stery muszą obracać się bez oporu i bez luzu. Aby to sprawdzić, należy zaciągnąć przedni hamulec, położyć drugą dłoń na górze główki ramy i pchnąć rower: najmniejsze stuknięcie sygnalizuje luz do skasowania.

Mostki, kierownice i kokpit gravelowy

Stery dobiera się razem z mostkiem gravelowym, który zaciska rurę sterową, oraz kierownicą gravelową, którą mostek trzyma; cały kokpit znajduje się w dziale komponenty gravelowe. Zależnie od roweru inne standardy oferują stery szosowe i stery MTB.

Jakie marki sterów gravel wybrać?

Funn oferuje stery Descend w większości standardów, od ZS44/28.6 po EC44/40 czy IS42/IS52, a także samą dolną część, aby wymienić tylko dolne łożysko.

Black Bearing klasyfikuje swoje stery według średnicy gniazda i rury sterowej, od 34 do 56 mm, i oferuje górne części przystosowane do zintegrowanego lub półzintegrowanego prowadzenia pancerzy.

Cyclus dostarcza narzędzia warsztatowe do montażu, takie jak frezy przygotowujące główkę ramy przed osadzeniem sterów zintegrowanych lub półzintegrowanych.

Ritchey, amerykańska marka z siedzibą w Reno, wyposażająca rowery szosowe, gravelowe i MTB, oferuje stery w wykończeniach Comp i WCS, zewnętrzne, półzintegrowane lub zintegrowane, a także oddzielne górne lub dolne części.

FSA obejmuje wiele standardów gamą Orbit, zintegrowaną, półzintegrowaną lub zewnętrzną, z osłonami o różnej wysokości, a także modelem przeznaczonym do kolarstwa przełajowego.

CeramicSpeed, duński producent łożysk z siedzibą w Holstebro, oferuje stery z łożyskami z powłoką, każde zaprojektowane do konkretnych ram.

Stery gravel w promocji

Modele z kończących się serii trafiają do wyprzedaży działu szosa, otwartej także na części gravelowe, a najnowsze produkty są zebrane w nowościach. Przegląd sterów warto zaplanować w okresie przecen sezonowych.

Najczęściej zadawane pytania

Jak sprawdzić, jakie stery ma gravel?

Warto poszukać specyfikacji ramy: większość producentów podaje kod SHIS górnej i dolnej części. W przeciwnym razie należy wyjąć widelec i zmierzyć suwmiarką zewnętrzną średnicę każdego łożyska oraz kąt jego bieżni, często 36 lub 45 stopni.

Po czym poznać zużyte stery?

Po tym, że mimo prawidłowej regulacji stery mają luz, przeskakują w pozycji na wprost lub skrzypią. Łożysko, które obraca się skokowo lub zardzewiało po jazdach w deszczu, należy wymienić.

Czy można wymienić same łożyska?

Tak, w sterach zintegrowanych zwykle wystarczy wymienić oba łożyska na modele o tej samej średnicy, wysokości i kącie. W sterach półzintegrowanych łożyska często także sprzedaje się osobno; miskę wymienia się tylko wtedy, gdy jest uszkodzona.

Czy widelec stożkowy pasuje do ramy z prostą główką?

Tylko jeśli główka ramy może przyjąć dolne łożysko 1,5 cala: w niektórych ramach z gniazdem 44 mm umożliwiają to stery z dolną miską zewnętrzną. Zgodność warto potwierdzić u producenta ramy, ponieważ zmienia się też geometria.

Czy stery trzeba smarować?

Tak: cienka warstwa smaru na bieżniach i miskach chroni przed korozją i skrzypieniem. Łożyska maszynowe są chronione uszczelkami, ale czyszczenie i ponowne smarowanie ich gniazd po błotnistych wyjazdach przedłuża ich żywotność.