Tarcza hamulcowa rowerowa 6 śrub i Center Lock
Tarcza hamulcowa rowerowa jest wybierana według trzech kryteriów: mocowania w piaście, na 6 śrub lub Center Lock, średnicy przewidzianej przez ramę, widelec i zacisk, od 140 do 220 mm, oraz rodzaju klocków, które akceptuje. Tarczę wymienia się, gdy jej grubość spadnie poniżej minimum, gdy jest skrzywiona lub po przegrzaniu.
Do czego służy tarcza i jak się zużywa?
Tarcza to powierzchnia, którą ściskają klocki: zamienia energię rozpędzonego roweru w ciepło i musi je szybko oddać. Zużywa się w tempie klocków, szybciej przy okładzinie ze spiekanego metalu, w deszczu lub w błocie. Jej grubość maleje, pojawiają się rowki, a cieńsza tarcza mocniej się nagrzewa i łatwiej odkształca.
6 śrub czy Center Lock: jakie mocowanie do piasty?
Shimano wyróżnia dwa rodzaje mocowania. Tarcza na 6 śrub jest przykręcana do piasty sześcioma śrubami, najczęściej z gniazdem Torx T25. System Center Lock firmy Shimano nasuwa tarczę na wielowypust piasty i blokuje ją pierścieniem, co przyspiesza montaż. Pierścień dokręca się kluczem do kaset, gdy ma wielowypust wewnętrzny, lub kluczem do suportu, gdy wielowypust jest zewnętrzny; obie wersje są dostępne na tej stronie. Adapter pozwala zamontować tarczę na 6 śrub na piaście Center Lock.
Jaką średnicę tarczy hamulcowej wybrać?
Im większa tarcza, tym dalej od osi klocki ją ściskają: hamowanie zyskuje na sile, a ciepło rozkłada się na większej powierzchni. Na szosie i w gravelu najczęściej stosuje się tarcze 140 i 160 mm, przy czym Shimano przeznacza rozmiar 140 mm na tylne koło; w MTB dominują 180 i 203 mm, a 220 mm montuje się w niektórych rowerach zjazdowych i ciężkich rowerach elektrycznych. Według Shimano tarcza 220 mm hamuje o około jedną dziesiątą mocniej niż tarcza 203 mm. Maksymalną średnicę wyznaczają rama i widelec; aby przejść na większą tarczę, adapter odsuwa zacisk od piasty.
Grubość, budowa i zgodność
Standardowa tarcza Shimano ma w stanie nowym 1,75 mm grubości, a producent zaleca jej wymianę przy 1,5 mm lub gdy tylko odsłoni się aluminiowy rdzeń. Inne, grubsze tarcze lepiej znoszą temperaturę w wymagającym MTB. Minimalna grubość jest często wygrawerowana na tarczy; w tarczach Galfer wynosi 0,5 mm mniej niż wymiar fabryczny. Mierzy się ją suwmiarką na powierzchni hamowania, a nie na krawędzi.
Pod względem budowy obok jednoczęściowych tarcz ze stali nierdzewnej występują tarcze dwuczęściowe, w których stalowa bieżnia jest przynitowana do lżejszego aluminiowego pająka, oraz tarcze warstwowe stal, aluminium, stal, które lepiej odprowadzają ciepło. Przed montażem klocków metalicznych należy sprawdzić, czy tarcza je akceptuje: kilka tarcz Shimano jest przeznaczonych wyłącznie do klocków żywicznych.
Klocki, adaptery i kompletne hamulce
Nowa tarcza i nowe klocki idą w parze: warto wybrać klocki hamulcowe pasujące do zacisku. Adaptery do zmiany średnicy i zestawy do odpowietrzania znajdują się w dziale części do hamulców rowerowych, a kompletne hamulce wśród hamulców tarczowych i zacisków hamulcowych. Cały układ hamulcowy zebrano na jednej stronie.
Jakie marki tarcz hamulcowych wybrać?
Shimano wyposaża tarcze RT-CL800 i RT-CL900 w technologię Ice Technologies Freeza: aluminiowy rdzeń zamknięty między dwiema warstwami stali i żebra w formie radiatora, które ograniczają odkształcenia przy długotrwałym hamowaniu.
Galfer, hiszpański producent z Granollers, opatentował falistą bieżnię tarcz Wave, zalecanych na błoto i wilgoć; dwuczęściowa Shark Evo jest przeznaczona do enduro, zjazdu i rowerów elektrycznych.
Brake Authority, francuska marka założona przez zjazdowca Fabiena Barela i Frédérica Glo, wycina tarcze Burly i Aggressive ze stali nierdzewnej o grubości 1,8 mm; półpływająca Aggressive z trzema nitami powstała z myślą o zawodach.
Sram oferuje CenterLine, cichą tarczę o zaokrąglonych krawędziach, zarówno na szosę, jak i do MTB, na 6 śrub lub Center Lock, oraz HS2 o grubości 2 mm, zaprojektowaną do MTB.
Hayes, amerykański producent z Wisconsin, zaprojektował tarcze D-Series do swoich hamulców Dominion: 1,95 mm grubości i wycięcia, które tłumią hałas i drgania.
Tarcze hamulcowe w promocji
Tarcze z końcówek serii i rzadziej wybierane średnice trafiają do wyprzedaży części hamulcowych; nowe generacje tarcz prezentuje dział nowości. Black Friday to dobra okazja, by zaopatrzyć się z wyprzedzeniem w parę tarcz i klocków.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy wymienić tarczę hamulcową w rowerze?
Gdy osiągnie minimalną grubość wygrawerowaną na powierzchni lub podaną przez producenta, gdy ma pęknięcie, bicie, którego nie da się już skorygować, lub mocno wyżłobioną bieżnię. Tarczę zabrudzoną olejem można oczyścić, ale klocki, które po niej tarły, trzeba wymienić.
Czy przy wymianie tarczy trzeba wymienić klocki?
Jest to zalecane: zużyte klocki dopasowały się do kształtu starej tarczy i źle przylegają do nowej bieżni. Nową tarczę i nowe klocki montuje się razem, a następnie dociera serią stopniowych hamowań przed normalną jazdą.
Tarcza 160 czy 180 mm z przodu?
Tarcza 160 mm wystarcza na szosie, w gravelu i w lekkim MTB; 180 mm daje większą siłę hamowania i lepiej znosi temperaturę, co przydaje się w górach, przy większej masie rowerzysty lub w rowerze elektrycznym. Przód, który odpowiada za większość hamowania, często otrzymuje większą tarczę niż tył, w granicach dopuszczonych przez widelec.
Jak wyprostować skrzywioną tarczę hamulcową?
Lekkie bicie koryguje się kluczem do tarcz, który działa jak dźwignia na bieżni, po odnalezieniu przy obracającym się kole miejsca, które ociera. Najlepiej robić to małymi korektami, czystymi rękami, by nie zabrudzić bieżni. Tarczę wyraźnie wygiętą lub ocierającą nadal po korekcie należy wymienić.
Dlaczego tarcza hamulcowa zmienia kolor?
Niebieskie lub brązowe przebarwienia zdradzają silne przegrzanie, częste na długich zjazdach z zaciśniętymi hamulcami. Należy sprawdzić bicie i stan klocków, które mogły się zeszklić. Jeśli zjawisko się powtarza, większa tarcza lub tarcza z żebrami chłodzącymi lepiej odprowadzi ciepło.
