Siodełko rowerowe: szosa, MTB, miasto i BMX

Jak dobrać szerokość siodełka?

Wszystko zaczyna się od rozstawu kości kulszowych. Mierzy się go w sklepie na specjalnej podkładce pomiarowej albo w domu, siadając na miękkiej piance, która zachowuje odcisk obu kości: odległość między środkami dwóch wgłębień daje wynik. Siodełko powinno być nieco szersze niż ten rozstaw, i tym szersze, im bardziej wyprostowana jest pozycja. W wyprostowanej pozycji na rowerze miejskim cały ciężar spoczywa na kościach kulszowych; w pochylonej pozycji na rowerze szosowym miednica przechyla się do przodu i wystarcza węższe siodełko. Wiele modeli występuje w dwóch szerokościach, jak rozmiary S i L marki Selle Italia czy wersje wąskie i szerokie marki Selle San Marco.

Jaki kształt siodełka do danej dyscypliny?

• Szosa: smukłe i twarde siodełko, długie, by zmieniać pozycję, lub krótkie do bardzo niskiej pozycji, jak wersje Boost marki Selle Italia czy Shortfit marki Selle San Marco.
• Triathlon i jazda na czas: siodełko bez noska lub z otwartym noskiem, które odciąża przednią część miednicy w pozycji aerodynamicznej.
• MTB: zaokrąglony profil, by łatwo przesunąć się za siodełko na zjeździe, wzmocnione krawędzie na wypadek upadków, często krótki tył.
• Dirt i slopestyle: cienkie i niskie siodełko z przyczepnym pokryciem, które można ścisnąć nogami podczas skoków.
• Miasto i turystyka: szersze siodełko z grubszą wyściółką, czasem na sprężynach, do wyprostowanej pozycji.
• BMX: cienkie i kompaktowe siodełko, na którym rzadko się siada.

Wycięcie, wyściółka, profil: co decyduje o wygodzie

Wycięcie lub kanał centralny zmniejsza nacisk na krocze, zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn; w siodełkach Selle Italia wersje Flow mają średnie wycięcie, a wersje Superflow szeroki otwór. Liczy się też profil: płaskie siodełko pozwala przesuwać się do przodu i do tyłu, a wygięte utrzymuje miednicę w jednym miejscu. Gruba wyściółka nie gwarantuje wygody: na długiej trasie gruba pianka się zapada i uciska tkanki miękkie, podczas gdy elastyczna skorupa i twarda pianka lepiej rozkładają nacisk. Żel i sprężyny sprawdzają się na krótkich dystansach, w wyprostowanej pozycji.

Szyny i obejmy: stal, tytan czy karbon?

Szyny łączą siodełko ze sztycą i pochłaniają część drgań. Okrągłe, o średnicy 7 mm, wykonuje się ze stali, stali manganowej lub chromowo-molibdenowej albo z tytanu, lżejszego i bardziej elastycznego. Szyny karbonowe, często owalne, wymagają zgodnego jarzma sztycy i dokręcenia z zalecanym momentem. Na stronie są też obejmy podsiodłowe: dobiera się je do średnicy zewnętrznej rury podsiodłowej ramy, z zaciskiem szybkozamykającym do częstej regulacji wysokości lub na śrubę, by utrudnić kradzież.

Jak ustawić siodełko: wysokość, przesunięcie i nachylenie

Dobre, ale źle ustawione siodełko pozostaje niewygodne. Aby ustawić wysokość, warto opuścić pedał w najniższe położenie i postawić na nim piętę: noga powinna być wyprostowana. Gdy pedał jest naciskany normalnie, przednią częścią stopy, w kolanie zostaje lekkie zgięcie. Najlepiej zacząć od poziomego siedziska, sprawdzanego poziomicą położoną na siodełku, a potem regulować przesunięcie, przesuwając siodełko na szynach małymi krokami. Każde ustawienie warto sprawdzić na kilku jazdach przed wyciągnięciem wniosków.

Przednie siodełko dla dziecka: jak to działa?

Przednie siodełka dla dzieci mocuje się na ramie roweru MTB, między dorosłym a kierownicą: dziecko widzi drogę przed sobą i pozostaje między ramionami rodzica. Producent Shotgun przeznacza je dla dzieci od 2 do 5 lat o wadze od 12 do 27 kg, z regulowanymi podnóżkami w wersji Pro. W Polsce dziecko w wieku do 7 lat może być przewożone na rowerze tylko w kasku ochronnym i na dodatkowym siodełku zapewniającym bezpieczną jazdę lub w foteliku rowerowym, zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Sztyce, mostki i siodełka według dyscypliny

Siodełko pracuje razem ze sztycą: sztyce rowerowe dobiera się do średnicy rury podsiodłowej ramy. Do ustawienia pozycji górnej części ciała służą mostki i kierownice. Siodełka MTB i siodełka BMX mają też własne strony.

Jakie siodełko rowerowe wybrać: marki

Chromag, marka komponentów z Whistler w Kanadzie, zaprojektowała model Overture razem z riderem Brandonem Semenukiem: cienkie i przyczepne siodełko do slopestyle’u i dirtu, oferowane tu w edycjach Semenuk.

Selle Italia, włoski producent siodełek z siedzibą w Casella d’Asolo i twórca modelu Flite, opracował idmatch, metodę doboru opartą na pomiarach rowerzysty; jego wersje Boost są krótsze, a wycięcia Superflow szersze.

Repente, włoska marka, mocuje pokrycie siodełka do bazy za pomocą rozłączanego systemu Repente Locking System, który pozwala je wymienić bez zdejmowania siodełka z roweru; na stronie są między innymi modele Quasar i Artax GL, przeznaczony do gravela.

Shotgun, marka firmy Kids Ride Shotgun, projektuje przednie siodełka, które pozwalają zabrać małe dziecko na rower MTB, w tym wersję Pro z regulowanymi podnóżkami.

ISM, amerykański producent założony na Florydzie przez kolarza i pływaka, zrezygnował z noska siodełka na rzecz dwóch przednich ramion; modele PN 3.0 i PS 1.1 Triathlon powtarzają ten kształt, popularny w triathlonie i jeździe na czas.

Selle San Marco, włoski producent siodełek, którego model Rolls jest ikoną, oferuje też Shortfit, krótkie siodełko, i Ground, wywodzące się z Shortfit, do gravela i MTB.

Gdzie znaleźć siodełko w promocji?

Siodełka z kończących się serii są w kategorii Wyprzedaż: części zamienne, a świeżo dodane modele w Nowościach. Dopasowane siodełko to też pomysł na prezent na święta, a Black Friday to okazja, by wypróbować inny kształt.

Najczęstsze pytania

Czy kobieta potrzebuje specjalnego siodełka?

Niekoniecznie. Modele damskie mają często szerszy tył, krótszy nosek i wycięcie centralne, bo rozstaw kości kulszowych jest u kobiet średnio większy. Pomiar i pozycja liczą się jednak bardziej niż etykieta: wiele siodełek uniseks występuje w kilku szerokościach.

Skąd mrowienie podczas jazdy na rowerze?

Świadczy o zbyt dużym nacisku na krocze: siodełko za wąskie w stosunku do kości kulszowych, za wysoko uniesiony nosek, siodełko ustawione za wysoko lub brak wycięcia. Najpierw warto sprawdzić nachylenie i wysokość, a jeśli dyskomfort nie mija, rozważyć szersze siodełko lub siodełko z wycięciem centralnym.

Czy szyny karbonowe pasują do każdej sztycy?

Nie. Ich przekrój jest często owalny, na przykład 7x9 mm, i wymaga jarzma przystosowanego do tego formatu; jarzmo do okrągłych szyn mogłoby je zgnieść. Warto sprawdzić specyfikację sztycy i dokręcić z podanym momentem, nie przekraczając go.

Od jakiego wieku można wozić dziecko na przednim siodełku?

Producent Shotgun zaleca swoje przednie siodełka dla dzieci od 2 do 5 lat, o wadze od 12 do 27 kg. Dziecko musi samodzielnie siedzieć, opierać stopy na podnóżkach i mieć na głowie dopasowany kask. Najlepiej zacząć od łatwych tras i umiarkowanej prędkości.

Jak sprawdzić, czy siodełko jest za wysoko?

Jeśli miednica kołysze się na boki podczas pedałowania, palce stóp kierują się w dół w najniższym położeniu pedału albo boli tył kolana, siodełko jest prawdopodobnie za wysoko. Zbyt nisko ustawione siodełko obciąża z kolei przód kolana. Korektę najlepiej wprowadzać etapami, po kilka milimetrów.