Koła szosowe karbonowe i aluminiowe

Tarcza czy klocki: jakie koła do roweru szosowego?

Decyduje rama. Rower z hamulcami obręczowymi, nazywanymi też szczękowymi, wymaga kół z powierzchnią hamowania, mocowanych zwykle na zacisk szybkozamykający, z tylną piastą o szerokości 130 mm. Rower z hamulcami tarczowymi przyjmuje koła bez powierzchni hamowania, z piastą na sześć śrub lub Center Lock do mocowania tarczy i prawie zawsze ze sztywną osią 12x100 mm z przodu i 12x142 mm z tyłu. Uwolnione od hamowania obręcze do tarcz mogą być szersze i lżejsze w tej samej klasie.

W kole pod klocki powierzchnia hamowania aluminiowej obręczy zużywa się wraz z kilometrami; wskaźnik zużycia sygnalizuje moment wymiany. Karbonowe obręcze pod klocki wymagają specjalnych klocków.

Karbon czy aluminium: co zmienia obręcz?

Przy tej samej wysokości obręcz karbonowa jest lżejsza od aluminiowej, a karbon pozwala tworzyć wysokie, aerodynamiczne profile bez nadmiernej masy. To wybór do ścigania i dla kolarzy szukających prędkości na płaskim. Aluminium jest bardziej odporne na uderzenia i dziury w jezdni, sprawdza się w codziennym treningu i jako zapasowe koła na zimę. Między jednymi a drugimi różnicę robi też piasta: jakość łożysk, szybkość załączania wolnobiegu i masa.

Jaka wysokość obręczy?

• Niska obręcz, do około 35 mm: lekka i stabilna przy bocznym wietrze, dobrze sprawdza się w górach i na pagórkowatych trasach.
• Średnia obręcz, od 40 do 50 mm: najbardziej wszechstronny kompromis, z odczuwalnym zyskiem aerodynamicznym, gdy rośnie prędkość.
• Wysoka obręcz, 60 mm i więcej: najszybsza na płaskim i w jeździe na czas, ale bardziej podatna na podmuchy.
• Koło pełne: pełne tylne koło, zwane dyskiem, zarezerwowane dla jazdy na czas i triathlonu.

Koła torowe tworzą osobną kategorię: piasta na ostre koło, bez hamulca, do jazdy na welodromie.

Opona z dętką, tubeless czy szytka: jaki montaż?

Większość kół szosowych przyjmuje klasyczną oponę z dętką. Obręcze tubeless ready montuje się bez dętki, z taśmą uszczelniającą obręcz, specjalnym wentylem i mlekiem uszczelniającym, które zakleja drobne przebicia; ciśnienie można wtedy obniżyć bez ryzyka przycięcia dętki o obręcz. Obręcze bez haków, zwane hookless, jak w modelu Zipp 303 S, przyjmują wyłącznie opony zatwierdzone przez producenta do takiego montażu, a normy ETRTO i ISO ograniczają w nich ciśnienie do 5 barów. Szytkę wreszcie przykleja się do specjalnej obręczy: wciąż jest ceniona w wyścigach za stabilność po przebiciu.

Liczy się też szerokość wewnętrzna: podawana w milimetrach, na przykład 17C lub 21C, określa, jakie opony można założyć, a ta sama opona na szerszej obręczy staje się nieco szersza.

Oś i bębenek: zgodność

Bębenek musi pasować do kasety. Szosowy bębenek Shimano HG przyjmuje kasety 11-rzędowe oraz szosowe kasety Shimano 12-rzędowe. Kasety SRAM 12-rzędowe wymagają bębenka XDR, a kasety Campagnolo dedykowanego bębenka. Wiele kół występuje w kilku wersjach, a w niektórych piastach bębenek wymienia się za pomocą zestawu: przed zamówieniem warto sprawdzić oznaczenie.

Opony, szytki i dętki do kół

Nowe koło jest zwykle dostarczane bez opony. Szerokość dopasowaną do obręczy można wybrać spośród opon szosowych albo szytek do kół pod szytki, a uzupełnieniem będzie dętka z wentylem Presta o długości wystarczającej do wysokiej obręczy. Łyżki do opon, mleko uszczelniające i pompki są w kategorii pompki i akcesoria naprawcze. Do roweru miejskiego lub trekkingowego ogólna strona koła rowerowe obejmuje inne średnice, a strona koła MTB standardy terenowe.

Jakie koła szosowe wybrać: marki

Shimano oferuje koła szosowe od WH-RS100, wytrzymałego modelu do treningu z hamulcami obręczowymi, po karbonowe Dura-Ace o wysokości od 40 do 50 mm, pod opony lub szytki, w wersji pod tarczę lub klocki.

Zipp, amerykański pionier karbonowych kół, dziś należący do SRAM, proponuje 303 S do wszechstronnego użytku, wyższe 404 i 808 oraz 858 NSW, swój model z najwyższej półki.

Mavic, którego serie Cosmic i Ksyrium należą do najbardziej znanych kół szosowych, oferuje też aluminiowe Aksium do treningu i Allroad do gravela.

Miche, włoski producent z siedzibą w San Vendemiano, wytwarza wyścigowe koła aluminiowe i karbonowe, takie jak Kleos, a także Pistard, koło torowe.

Vision, marka kół z grupy FSA wywodząca się z triathlonu, obejmuje karbonowe Metron, w tym Metron TTW, pełne tylne koło do jazdy na czas, oraz aluminiową serię Team.

Campagnolo, firma z Vicenzy, której założyciel wynalazł zacisk szybkozamykający, proponuje karbonowe Bora i aluminiowe Zonda, z bębenkiem Campagnolo lub Shimano zależnie od wersji.

Gdzie znaleźć koła szosowe w promocji?

Modele zastąpione nowszą wersją trafiają do kategorii Wyprzedaż: koła i opony szosowe, a najnowsze modele zebrano w Nowościach. Przy przejściu na lżejszy komplet warto też śledzić Black Friday.

Najczęstsze pytania

Jaki rozmiar koła do roweru szosowego?

Prawie wszystkie rowery szosowe mają koła 700C, czyli obręcz 622 mm. Niektóre małe ramy i rowery triathlonowe używają rozmiaru 650C, czyli 571 mm, a część rowerów przygodowych 650B, czyli 584 mm, aby zmieścić szersze opony. Tych średnic nie można zamieniać bez zgody producenta ramy.

Czy masa kół ma aż takie znaczenie?

Masę obręczy czuć bardziej niż masę ramy, bo trzeba ją wprawić w ruch obrotowy przy każdym przyspieszeniu i na każdym podjeździe. Na płaskim i przy dużej prędkości ważniejsza staje się aerodynamika, stąd zalety wysokich obręczy. Lżejszy i sztywniejszy komplet wyraźnie zmienia odczucia z jazdy.

Czy obręcz karbonowa wymaga specjalnych klocków?

Tak. Karbonowa obręcz pod klocki wymaga klocków przeznaczonych do tego materiału, często dołączonych lub zalecanych przez producenta koła. Nigdy nie należy używać klocków, które pracowały na obręczy aluminiowej: wbite w nie drobiny metalu porysowałyby powierzchnię hamowania.

Jakie zalety daje koło tubeless na szosie?

Bez dętki nie ma ryzyka jej przycięcia o obręcz, a mleko uszczelniające zakleja większość drobnych przebić bez zatrzymywania się. Można jeździć na nieco niższym ciśnieniu, co poprawia komfort i przyczepność na zniszczonych drogach. W zamian mleko trzeba regularnie wymieniać.

Czy wysoka obręcz przeszkadza przy bocznym wietrze?

Im wyższy profil, tym bardziej koło łapie podmuchy, zwłaszcza z przodu. Lżejsi kolarze i trasy odsłonięte na wiatr lepiej znoszą średnią obręcz z przodu, a wyższą można zostawić z tyłu, gdzie wiatr działa słabiej.